Toelichting op de mutaties
Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
Ontmoetingscentra
Binnen het vastgoed van de ontmoetingscentra ontstaat een overschrijding van € 15.000 ten opzichte van de begroting. De hogere lasten worden voornamelijk veroorzaakt door extra onderhoud, waaronder het verhelpen van lekkages, technische storingen en het vervangen van defecte armaturen.
Daarnaast is er vooralsnog sprake van verminderde verhuurinkomsten dan verwacht. Bij de omzet voor de horeca lijkt er echter sprake te zijn van hogere inkomsten dan begroot. Bij doorrekening blijft hier een tekort van € 20.000 op de uitgebleven verhuren.
Project Activering bewoners AZC Opmeer
Voor het project 'activering bewoners AZC' is een rijksbijdrage in het gemeentefonds ontvangen. Dit valt onder de regeling 'Voorkomen overlast AZC', Opmeer ontvangt € 50.000. Wij zetten dit geld in om vanuit opbouwwerk verbinding te leggen tussen de bewoners van het AZC en de bestaande voorzieningen in de gemeente.
COA - AZC
De kosten die de gemeente maakt voor de opvang locatie AZC worden 1 op 1 doorbelast aan het COA. Hiervoor wordt een bedrag van € 200.000 aan zowel de kosten- als opbrengstenkant in de begroting opgenomen.
Huisvesting Oekraïense vluchtelingen
Voor de afronding van de nieuwe huisvesting voor de Oekraïense vluchtelingen zijn nog kosten gemaakt, die als transitiekosten bij het Rijk gedeclareerd kunnen worden. Hiervoor wordt een bedrag van € 350.000 aan zowel de kosten- als opbrengstenkant in de begroting opgenomen.
Taakveld 6.2 Wijkteam Wmo
Inhuur personeel
In 2026 is binnen Zorg & Welzijn, wijkteam Wmo, sprake geweest van aanzienlijke personele uitval door ziekte. Om de continuïteit van de dienstverlening te waarborgen, wettelijke termijnen te kunnen blijven halen en verdere groei van wachtlijsten te beperken, is tijdelijke externe capaciteit ingezet. Deze niet voorziene kosten kunnen niet binnen het bestaande budget worden opgevangen. Daarom wordt voorgesteld een bedrag van € 75.000 beschikbaar te stellen ter dekking van de meerkosten als gevolg van ziektevervanging en de noodzakelijke aanvullende capaciteit.
Taakveld 6.3 Inkomensregelingen
Vangnetuitkering bijstand 2025
Over het uitkeringsjaar 2025 was er een tekort op de bijstandsverlening; de kosten voor uitkeringen waren hoger dan de door het Rijk beschikbaar gestelde budget. De aanvraag voor de vangnetuitkering is in de zomer van 2026 na een besluit van de gemeenteraad ingediend bij de toetsingscommissie. In het najaar ontvangt de gemeente de beschikking, begin 2027 volgt de afrekening. Over het jaar 2025 krijgen we naar verwachting € 88.000 terug.
BUIG
In de Voorjaarsnota 2026 is het BUIG-budget (gebundelde uitkering van het Rijk) voor bijstandsuitkeringen budgetneutraal aangepast naar het voorlopig beschikbaar gestelde rijksbudget voor 2026. Dit werd gepubliceerd in het najaar van 2025. Dit voorjaar is een nadere aanpassing bekend gemaakt, wat leidt tot een extra uitkering van € 181.000. Dit wordt in deze Najaarsnota weer budgetneutraal opgenomen. Op dit moment voorziet WerkSaam geen tekort voor Opmeer op basis van de rijksbijdragen.
Dit najaar wordt de rijksbudget definitief gemaakt, deze bedragen zijn nog niet bekend. Opmeer lijkt vooralsnog niet in aanmerking te komen voor de Vangnetuitkering voor 2026.
Brede opvang kinderopvangtoeslagaffaire
Voor de brede opvang van gedupeerden van de kinderopvangtoeslagaffaire worden kosten gemaakt van € 24.000. Dit bedrag wordt door het Rijk vergoed. Verantwoording vindt plaats bij de jaarrekening via de SISA procedure (het betreft een Specifieke Uitkering).
Vroegsignalering
In de mei- en septembercirculaire van het gemeentefonds zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor uitvoeringskosten vroegsignalering schulden en inburgering. Een bedrag van in totaal € 21.000 wordt toegevoegd aan het budget voor het wijkteam.
Taakveld 6.4 Participatie
Participatie en beschut werk
In de meicirculaire van het gemeentefonds zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor Participatie en beschut werk (Integratie Uitkering). Het betreft een bedrag van € 58.000, met name door indexering. Conform de afspraken met WerkSaam worden deze middelen aan hen beschikbaar gesteld en wordt het toegevoegd aan het budget voor Participatie. Dit heeft een structurele doorwerking.
Taakveld 6.5 Re-integratie
Ondersteunen jongeren naar de arbeidsmarkt
In de meicirculaire van het gemeentefonds zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor het ondersteunen van jongeren naar de arbeidsmarkt. Dit wordt uitgevoerd door WerkSaam. Deze structurele middelen, een bedrag van € 6.000, worden toegevoegd aan het Re-integratiebudget van de gemeente.
Taakveld 6.6 Wmo Hulpmiddelen
Voor de hulpmiddelen vanuit de Wmo laat de forecast zien dat er een tekort van €169.000 wordt verwacht. Waarvan €134.000 op woonvoorzieningen en €35.000 op individuele vervoersvoorzieningen. Dit is een gevolg van de vergrijzing van de bevolking zoals het Wmo voorspelmodel ook laat zien.
Taakveld 6.71 Wmo Dienstverlening
WMO
Voor de maatwerkdienstverlening binnen de Wmo laat de forecast momenteel een positief resultaat van € 410.000 zien. Hierbij dient te worden opgemerkt dat het onderhanden werk mogelijk leidt tot een vertraagd financieel effect, waardoor het huidige beeld kan afwijken van de uiteindelijke realisatie. Voor een nadere duiding wordt verwezen naar de halfjaarlijkse trendrapportage, die momenteel in voorbereiding is.
Voor huishoudelijke ondersteuning wordt op basis van de huidige cijfers een onderbesteding van € 78.000 verwacht. Voor begeleiding wordt een onderbesteding van € 503.000 voorzien. Daartegenover staat een verwacht tekort van € 171.000 op dagbesteding.
Per saldo resulteert dit in een positief financieel beeld. De huidige verschillen tussen begeleiding en dagbesteding hangen mede samen met de overgang van de voormalige arrangementenstructuur naar de nieuwe productstructuur. Binnen de oude systematiek werden de meeste kosten primair onder begeleiding verantwoord, waardoor de inzet op dagbesteding minder goed afzonderlijk inzichtelijk was. Door de invoering van de nieuwe inkoopstructuur, waarbij begeleiding en dagbesteding als afzonderlijke producten worden gecontracteerd en geregistreerd, is het inzicht in de kostenontwikkeling per voorziening verbeterd.
De verwachting is dat de huidige afwijkingen zich in de loop van 2027 verder zullen normaliseren. Tegelijkertijd blijft voorzichtigheid geboden bij het duiden van het verwachte voordeel. Gezien de omvang van het onderhanden werk en de inspanningen die worden geleverd om de ontstane achterstanden weg te werken, bestaat de mogelijkheid dat een deel van de nog niet verwerkte kosten alsnog in 2026 wordt gerealiseerd. Hierdoor kan het huidige financiële voordeel richting het einde van het jaar verder afnemen.
Taakveld 6.75 Jeugdzorg
Jeugdzorg
De forecast laat voor 2026 een verwacht tekort van € 1.500.000 zien. Op basis van de huidige prognose komen de totale uitgaven uit op circa € 5.000.000, terwijl in de begroting rekening is gehouden met een budget van ruim € 3.500.000.
In de eerste halfjaarlijkse trendrapportage werd nog uitgegaan van een tekort van € 750.000. Dit tekort is nog niet verwerkt in de begroting. Ten opzichte van deze eerdere prognose is het verwachte tekort met circa € 750.000 toegenomen. Deze verslechtering wordt veroorzaakt door drie factoren.
Er is sprake van nacalculaties op reeds toegekende specialistische jeugdzorg. Daarnaast leiden de afwikkeling van herstelarrangementen uit de oude inkoopstructuur en de conversie van de voormalige bekostigingssystematiek tot aanvullende lasten. De belangrijkste oorzaak wordt echter gevormd door een aantal onverwacht hoge kostenposten waarop ten tijde van de halfjaarlijkse trendrapportage nog onvoldoende zicht bestond. Het betreft hierbij onder meer maatwerkcontracten, kostbare individuele casussen en declaraties die met terugwerkende kracht zijn ingediend. Gezamenlijk verklaren deze factoren de toename van het tekort ten opzichte van de eerdere prognose.
Jeugdhulp jongeren in het asielzoekerscentrum (AZC)
Via de mei- en septembercirculaire van het gemeentefonds zijn aanvullende middelen beschikbaar gesteld voor de ondersteuning van pleegzorgouders bij kosten voor kinderopvang en voor jeugdhulp aan kinderen die verblijven in een asielzoekerscentrum (AZC). Het hiervoor ontvangen bedrag van in totaal € 13.000 wordt toegevoegd aan het budget voor jeugdzorg.
Taakveld 6.8 Beschermd wonen / Maatschappelijke opvang
Uitkering kwetsbare inwoners
Binnen dit taakveld is een incidenteel voordeel van € 107.000 gerealiseerd. Dit betreft een uitkering van de gemeente Hoorn uit middelen die beschikbaar zijn voor kwetsbare inwoners. De gemeente Hoorn ontvangt en beheert voor de regio Westfriesland de hiervoor beschikbare rijksmiddelen.
De uitkering heeft betrekking op middelen die uitstijgen boven de door de gemeente Hoorn aangehouden reserve voor kwetsbare inwoners. Het ontvangen bedrag van € 107.000 wordt daarom als een incidentele bate verantwoord binnen het taakveld Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang.
Taakveld 6.91 Beleid en Coördinatie Wmo
Wet versterking regie volkshuisvesting
In de septembercirculaire van het gemeentefonds zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting. Een bedrag van € 6.000 is bestemd voor integrale dienstverlening in het kader van de Wmo (Wonen met Zorg). Dit bedrag wordt toegevoegd aan het budget voor Beleid en Coördinatie Wmo.
WAZO uitkering en inhuur
Op dit taakveld worden ook extra inkomsten verantwoord die de gemeente heeft ontvangen van het UWV voor een medewerker van de gemeente. Het betreft een bedrag van € 25.000
Budgetoverheveling:
Doorontwikkeling ontmoetingscentra
Bij raadsbesluit 12 februari 2026 is er een bedrag van € 150.000 beschikbaar gesteld voor doorontwikkeling ontmoetingscentrum op het HOSV terrein. De opdracht voor het omgevingsplan is reeds verleend. De rest van de werkzaamheden voor dit onderzoek zullen in 2027 plaatsvinden. Naar schatting wordt € 125.000 doorgeschoven naar 2027.
Door het overhevelen van een deel van de incidentele middelen voor de doorontwikkeling van de ontmoetingscentra schuift ook de dekking van de kosten door de reserve Sociaal Domein een jaar door. De onttrekking uit de reserve wordt € 125.000 lager.
Hervormingsagenda Jeugd
In 2025 is door het Rijk geld beschikbaar gesteld voor het invoeren van de maatregelen voortkomend uit de Hervormingsagenda Jeugd. Vanaf 2026 zijn we gestart met de voorbereidingen. Het incidentele budget hiervoor is € 448.000. Hiervan wordt een bedrag van - naar verwachting - € 323.000 ingezet in 2026, met name voor onderzoek en de projectleider. Voor het restant, € 125.000, wordt voorgesteld dit over te hevelen naar 2027 omdat de werkzaamheden nog doorlopen.