Aanbiedingsbrief aan de gemeenteraad
Het college van B&W biedt de raad de programmabegroting 2027 aan. Het is de eerste begroting van dit college in de bestuursperiode 2026 -2030.
Opmeer staat er financieel gezien niet veel beter of slechter voor dan veel andere gemeenten. Echter beschikt de gemeente wel over een eigen woningbedrijf, wat een positief effect heeft op de financiële positie. Vanaf 2028 neemt de rijksbijdrage aan gemeenten af: het zogeheten ravijnjaar, opgeschoven van 2026, terwijl de kosten voor onder meer zorg en jeugdhulp blijven stijgen. De ruimte is klein en onzeker, wat ons voor lastige afwegingen stelt: niet alles kan tegelijkertijd. Dit stelt ons voor verschillende uitdagingen, niet alleen voor plannen die in het najaar van 2026 richting gemeenteraad gaan, maar zo is het College Uitvoeringsprogramma nog niet in zijn totaliteit financieel doorgerekend. Oorzaak hiervan is dat de uitwerking van het coalitieakkoord een langere doorlooptijd heeft gehad dan het opstellen van deze begroting. Verwachting is dat de verdere uitwerking van de plannen zal plaatsvinden in de Kadernota 2027-2030.
Hieronder schetsen wij per ambitie wat inwoners de komende jaren gaan merken.
Vitale dorpen in een vitale gemeente
Opmeer werkt volop aan de woningopgave. Inmiddels zijn 267 woningen gerealiseerd, 223 woningen in procedure en zijn overeenkomsten gesloten voor 446 woningen. Van deze woningen is 66% betaalbaar, waarvan 26% sociale huur en 9% goedkope koop. De focus ligt op Hoogwoud-Oost, Aartswoud en De Weere en op het omvormen van oude schoollocaties en leegstaande gebouwen. Voor starters blijft de starterslening beschikbaar. Seniorenwoningen komen in de nabijheid van voorzieningen zodat ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen. In 2027 volgt het Volkshuisvestingsprogramma (2027–2036). Daarin leggen wij vast hoeveel woningen waar en voor wie worden gebouwd. Voor het centrum Opmeer/Spanbroek nemen wij in 2027 een besluit over de herinrichting van de eerste fase met als richting een deels autovrije inrichting. Daarnaast wordt voor elke kern samen met inwoners en dorpsraden een dorpsagenda gemaakt.
Een zorgzame gemeenschap
Wij investeren in zorg dichtbij onze inwoners en zetten in op preventie zodat zij langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. De vergrijzing en de stijgende kosten in de jeugdzorg maken dit een uitdagende opgave waarop wij ook regionaal blijven samenwerken. Met de Hervormingsagenda Jeugd worden er een aantal maatregelen geïntroduceerd, waaronder een kleinschalige woonvoorziening, waarmee we op langere termijn mogelijk kosten kunnen drukken. Echter kunnen wij het effect van dergelijke maatregelen nu nog niet inschatten. Vrijwilligers en mantelzorgers krijgen ondersteuning en de ontmoetingscentra in onze dorpen worden verder ontwikkeld als plek om elkaar te blijven zien.
Een duurzame toekomst
Opmeer streeft ernaar in 2040 klimaatneutraal zijn. Wij verduurzamen gemeentelijke gebouwen en de woningen van het woningbedrijf en ondersteunen inwoners en bedrijven die hun woning of pand willen verduurzamen. Daarnaast werken wij verder aan de mogelijke komst van een kleine kernreactor (Small Modular Reactor). De ambitie is om de SMR tussen 2030 en 2040 operationeel te hebben, waarmee aan de RES-doelstelling van 2040 wordt voldaan. De beschikbare ruimte op het elektriciteitsnet blijft een knelpunt dat het tempo van veel projecten beïnvloedt. Hierin trekken wij samen op met de netbeheerder en regio.
Een aantrekkelijk landschap
Opmeer koestert haar open landschap, erfgoed en de kenmerkende lintdorpen. In 2027 stellen wij de omgevingsvisie vast: dit is een strategisch beleidsdocument waarin onze langetermijn ambities op het gebied van een gezonde, veilige en leefbare omgeving worden vastgelegd. Daarna werken wij verder aan het omgevingsplan. Ook starten wij met een nieuwe nota omgevingskwaliteit. Met een Soortenmanagementplan beschermen wij planten en dieren en maken wij bouw- en verduurzamingsprojecten sneller mogelijk. Om ons aantrekkelijke landschap te behouden, werken we nauw samen met de agrarische sector, onder andere via de agrarische klankbordgroep. Daarnaast blijven we actief inzetten op recreatie en het versterken van de recreatieve aantrekkelijkheid van Opmeer, bijvoorbeeld bij de passantenhaven te Spanbroek.
Een bereikbaar bestuur
Het bestuur van Opmeer is bereikbaar en toegankelijk. Met ingang van 1 juni 2026 is de Participatieverordening ingegaan waarin staat hoe participatie werkt en wat inwoners ervan kunnen verwachten. Wij verbeteren onze dienstverlening met laagdrempelige contactmogelijkheden, met oog voor inwoners die minder digitaal vaardig zijn, en blijven investeren in een sterke, betrouwbare organisatie. Onderdeel daarvan is in regionaal verband de heroriëntatie van de ICT- samenwerking. Samen met de andere deelnemende gemeenten is de intentie uitgesproken om over te gaan tot opheffing van de huidige Gemeenschappelijke Regeling SSC DeSom in haar huidige vorm, waardoor het moeilijker is om een inschatting te maken van de ontwikkeling van de ICT-kosten de komende jaren
Wij werken waar dat kan samen in de regio Westfriesland zodat Opmeer zelfstandig kan blijven. Ook streven wij er de komende vier jaar naar om de belastingen zo laag en eerlijk mogelijk op te leggen. De onroerendezaakbelasting wordt trendmatig verhoogd.
Tot slot
De begroting laat per onderwerp zien wat wij willen bereiken, wat wij daarvoor gaan doen en wat het mag kosten. Zo werken wij, samen met inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners, verder aan een vitaal en toekomstbestendig Opmeer. Samen duidelijk vooruit!
