Paragraaf 6 Lokale heffingen

De gemeentelijke belastingen/lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van de gemeente. De lokale heffingen zijn ook een integraal onderdeel van het gemeentelijk beleid. Ze raken de inwoners en de bedrijven direct in de portemonnee. Bij de lokale heffingen kan een onderscheid worden gemaakt tussen retributies (betalingen aan de overheid voor een specifieke dienst die men heeft aangevraagd, zoals leges voor een paspoort of een bouwvergunning) en belastingen.

Retributies dienen als vergoeding voor gemaakte kosten bij de dienstverlening. De geraamde opbrengsten mogen niet hoger zijn dan de geraamde kosten voor de uitoefening van de taak. Dit betekent dat de kostendekkendheid 100% moet zijn. Ruim de helft van de lokale heffingen bestaat uit retributies.

Bij belastingen, zoals de onroerendezaakbelasting (OZB) en de toeristenbelasting, is er geen directe relatie met een prestatie van de gemeente. Deze belastingen zijn in principe vrij besteedbaar en de tarieven daarvan kunnen door de gemeenteraad autonoom worden vastgesteld.

In de retributies mag de BTW die gedeclareerd kan worden bij het BTW-compensatiefonds (BCF), welke zowel bij de exploitatie-BTW als de investerings-BTW, buiten de boekhouding worden meegenomen. Dit is een wettelijk vastgelegde compensatie die in de tarieven van de retributies mag worden meegenomen.

Opmeer beschikt over een leidraad voor invordering. Hierin staat omschreven hoe we met de invordering van de heffingen omgaan.

In de raadsvergadering van 10 december 2026 worden de belastingverordeningen 2027 vastgesteld, inclusief de definitieve indexatie van de tarieven.

De toenemende vraag naar politieke en publieke verantwoording van tarieven is een belangrijke reden om over te gaan tot een beter systeem van kostprijsberekening. Dit betekent dat het tarief dat voor een product wordt gerekend op een inzichtelijke manier samengesteld moet worden uit de kosten en baten zoals opgenomen in de primitieve begroting en daarnaast uit de beleidsinhoudelijke keuzes die gemaakt worden.

Zolang de maximale kostendekkendheid van 100% niet bereikt is, is er ruimte voor verhoging van tarieven. Daarbij mogen de in de tarieventabel voorkomende wettelijk voorgeschreven tarieven (waaronder paspoorten) niet verhoogd worden. Bij een keuze voor het verhogen van de tarieven is het niet noodzakelijk om alle tarieven te verhogen. Ook is het niet noodzakelijk om tarieven met hetzelfde percentage te verhogen.

Zolang de maximale kostendekkendheid van het geheel niet overschreden wordt, kan per tarief besloten worden of en met hoeveel procent het tarief verhoogd wordt. Omdat de toe te rekenen kosten grotendeels gebaseerd zijn op jurisprudentie is een exact 100% kostendekkende legesverordening risicovol. Wanneer nieuwe jurisprudentie tot een wijziging in de toe te rekenen kosten leidt, kan de kostendekkendheid overschreden worden. Door iets onder het toegestane maximum te blijven wordt dit risico opgevangen.

Onroerendezaakbelastingen (OZB)

De grondslag voor de OZB wordt gevormd door de waarde van het onroerend goed, die jaarlijks wordt vastgesteld. Dit betreft het opnieuw vaststellen van waarde van een perceel in combinatie met een marktanalyse van verkoopprijzen in de (directe) omheving. Opmeer hanteert het uitgangspunt dat de gemiddelde waardestijging (of -daling), die voortkomt uit die jaarlijkse waardering, wordt gecompenseerd door een evenwichtige tariefsverlaging (of tariefsverhoging). Daarbij wordt ervoor gezorgd dat waardenmutaties niet leiden tot een wijziging in de totale opbrengst, maar slechts tot individuele verschillen in aanslagen. Dat is het geval als de waarde van een woning meer of juist minder is dan het gemiddelde. Dan levert de herwaardering een voordeel of juist een nadeel op voor de eigenaar. Uitgangspunt bij de tarieven OZB is dus dat de gemeente over het totaal van de economische waarden een bepaalde opbrengst OZB zal genereren.

Areaaluitbreiding

Naar verwachting zal er in 2027 een lichte stijging van zijn van de totale WOZ-waarde van woningen als gevolg van areaaluitbreiding. Areaaluitbreiding staat voor uitbreiding van het oppervlak van de gemeente in de vorm van grond, wegen en groen.

De gemeente zet in op digitale ontwikkeling. De aanslagen gemeentelijke lasten worden digitaal aangeboden via de Berichtenbox van MijnOverheid. De inwoners die geen gebruik maken van deze mogelijkheid ontvangen hun aanslag gewoon per post. De papieren aanslag is voorzien van een QR-code, waardoor de aanslag ook digitaal te bekijken is voor inwoners die deze aanslag (nog) per post ontvangen.

Het wordt ook mogelijk om antwoorden op vragen of bezwaren digitaal (via de Berichtenbox van MijnOverheid) terug te sturen.

In 2026 is 43% van de aanslagen digitaal verzonden naar de Berichtenbox van MijnOverheid. Dit is een lichte stijging ten opzichte van 2025.

Daarnaast is het mogelijk om digitaal een automatische incasso te regelen. Hier maakt ruim 65% van de belastingplichtigen al gebruik van. De aanslagen zijn voorzien van een betaallink en of QR code indien geen automatische incasso is afgegeven.